Samenvatting: Macht gezag en legitimiteit
Samenvatting van de concepten macht, gezag en legitimiteit binnen de sociologie, gericht op eindexamenleerlingen in Nederland.
Quiz(32 vragen)
1. Wat is de definitie van macht?
Termen in deze set(32)
Flashcards 1(16)
Wat is macht?
Macht is de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op anderen.
Wat is gezag?
Gezag is de erkende en geaccepteerde macht, vaak gebaseerd op legitimiteit.
Legitimiteit → gevolgen
Verhoogt acceptatie van regels en autoriteit, versterkt sociale orde.
Verschil macht en gezag
Macht is dwingend, gezag is erkend en aanvaard door anderen.
Wat is een voorbeeld van legitieme macht?
Een gekozen politicus heeft legitieme macht om te regeren.
Waar komt gezag vandaan?
Van traditie, charisma of wetgeving binnen een maatschappij.
Vul de lege plekken in: Macht is _____, gezag is _____.
Macht is dwingend, gezag is erkend.
Is gezag altijd legitiem? Waar of niet waar?
Niet waar. Gezag kan ook ongegrond zijn, zoals bij tirannie.
Wat is charismatisch gezag?
Gezag gebaseerd op de aantrekkingskracht en charisma van een leider.
Macht → vormen
- Dwingende macht - Belonende macht - Legitieme macht
Wat doet sociale controle?
Het handhaven van normen en waarden binnen een groep of samenleving.
Voorbeeld van sociale controle?
Een gemeenschap die zich tegen afwijkend gedrag verzet.
Wat is rationeel-legaal gezag?
Gezag gebaseerd op wetten en regels, zoals in democratische staten.
Verschil tussen gezag en dwang
Gezag wordt aanvaard, dwang is geforceerd en kan weerstand oproepen.
Gevolgen van illegitiem gezag
Verlies van vertrouwen, opstanden en sociale onrust.
Legitimiteit → criteria
- Traditionele rechtvaardiging - Charismatische rechtvaardiging - Rationeel-legale rechtvaardiging
Flashcards 2(16)
Macht
Het vermogen om invloed uit te oefenen op gedrag of beslissingen.
Legitimiteit
De erkenning dat macht of gezag gerechtvaardigd is, vaak door wetten of normen.
Gezag vs. Macht
Gezag is erkende macht; macht kan ook zonder erkenning bestaan.
Wat zijn de drie soorten macht?
1. Dwingende macht 2. Beloningsmacht 3. Legitieme macht
Valse uitspraak: Legitimiteit is onafhankelijk van cultuur.
Onjuist; legitimiteit verschilt per cultuur en sociale context.
Voorbeeld van dwingende macht?
Een politieagent die een boete oplegt.
Wat is charisma in deze context?
Persoonlijke aantrekkingskracht die leidt tot invloed en gezag.
Gevolg van illegitieme macht?
Verlies van vertrouwen en stabiliteit in de samenleving.
Wat zijn de bronnen van gezag?
1. Traditioneel 2. Charismatisch 3. Juridisch-rationeel
Invloed van sociale media op legitimiteit?
Verandert perceptie van gezag en verspreidt alternatieve stemmen.
Wat is een autoritaire staat?
Een staat waar macht geconcentreerd is en vrijheid beperkt is.
Invloed van democratie op macht?
Macht is verdeeld; burgers hebben invloed op besluitvorming.
Wat is een sociale norm?
Geaccepteerde gedragsregels binnen een samenleving.
Valse uitspraak: Macht en gezag zijn hetzelfde.
Onjuist; macht kan ook ongegrond zijn, gezag altijd erkend.
Wat is het effect van legitieme macht?
Mensen volgen regels zonder dwang; verhoogt sociale orde.
Invloed van culturele waarden op gezag?
Bepalen wie als gezaghebbend wordt gezien; varieert internationaal.
Vragen in deze set(32)
1. Wat is de definitie van macht?
2. Wat definieert macht in sociale context?
3. Wat betekent legitimiteit?
4. Wat is een voorbeeld van gezag?
5. Wat is een voorbeeld van dwingende macht?
6. Wat is de rol van legitimiteit in gezag?
7. Wat zijn de bronnen van gezag?
8. Wat is het belangrijkste verschil tussen macht en gezag?
9. Wat is een autoritaire staat?
10. Welke van de volgende opties is geen voorbeeld van legitieme macht?
11. Welk van de volgende is GEEN soort macht?
12. Waar komt gezag meestal vandaan?
13. Wat is het effect van legitieme macht?
14. Vul de lege plekken in: Macht is _____, gezag is _____.
15. Wat is een sociale norm?
16. Is gezag altijd legitiem?
17. Welke uitspraak over macht en gezag is ONJUIST?
18. Wat is een voorbeeld van charismatisch gezag?
19. Hoe beïnvloeden sociale media legitimiteit?
20. Welke vorm van macht is niet gebaseerd op erkenning of legitimiteit?
21. Wat zijn de drie soorten macht?
22. Wat is de functie van sociale controle?
23. Wat is de rol van culturele waarden in gezag?
24. Wat is een voorbeeld van sociale controle in een gemeenschap?
25. Wat is charisma in de context van gezag?
26. Wat beschrijft rationeel-legaal gezag het beste?
27. Wat kan een gevolg zijn van illegitieme macht?
28. Wat is het belangrijkste verschil tussen gezag en dwang?
29. Welke van de volgende uitspraken is waar over gezag?
30. Wat zijn mogelijke gevolgen van illegitiem gezag?
31. Wat gebeurt er meestal als een samenleving illegitieme macht ervaart?
32. Wat zijn de criteria voor legitimiteit?
Gerelateerde sets
Marx Weber and Durkheim compared flashcards
Functionalism conflict and symbolic interactionism exam review
Kernconcept vorming en socialisatie begrippenlijst
Kernconcept verhouding macht en gezag samenvatting
Kernconcept binding en sociale cohesie begrippenlijst
Samenvatting: Kernconcept verandering en modernisering
Identiteit en sociale rollen examentraining
Sociological imagination exam review
Maak je eigen studieset
Upload een PDF, plak je notities of beschrijf een onderwerp – AI genereert flashcards, quizzen en meer in seconden.

