Samenvatting: Macht gezag en legitimiteit

Samenvatting van de concepten macht, gezag en legitimiteit binnen de sociologie, gericht op eindexamenleerlingen in Nederland.

NoahV0·32 flashcards·32 vragen·1 weergaven
eindexamensociologysocial_theory
0
Ken ik
1 / 32
0
Aan het leren
Voorkant

Wat is macht?

Tik om om te draaien
Achterkant

Macht is de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op anderen.

Tik om om te draaien
Ken ik
Aan het leren

Quiz(32 vragen)

Vraag 1 van 32

1. Wat is de definitie van macht?

Termen in deze set(32)

Flashcards 1(16)

Wat is macht?

Macht is de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op anderen.

Wat is gezag?

Gezag is de erkende en geaccepteerde macht, vaak gebaseerd op legitimiteit.

Legitimiteit → gevolgen

Verhoogt acceptatie van regels en autoriteit, versterkt sociale orde.

Verschil macht en gezag

Macht is dwingend, gezag is erkend en aanvaard door anderen.

Wat is een voorbeeld van legitieme macht?

Een gekozen politicus heeft legitieme macht om te regeren.

Waar komt gezag vandaan?

Van traditie, charisma of wetgeving binnen een maatschappij.

Vul de lege plekken in: Macht is _____, gezag is _____.

Macht is dwingend, gezag is erkend.

Is gezag altijd legitiem? Waar of niet waar?

Niet waar. Gezag kan ook ongegrond zijn, zoals bij tirannie.

Wat is charismatisch gezag?

Gezag gebaseerd op de aantrekkingskracht en charisma van een leider.

Macht → vormen

- Dwingende macht - Belonende macht - Legitieme macht

Wat doet sociale controle?

Het handhaven van normen en waarden binnen een groep of samenleving.

Voorbeeld van sociale controle?

Een gemeenschap die zich tegen afwijkend gedrag verzet.

Wat is rationeel-legaal gezag?

Gezag gebaseerd op wetten en regels, zoals in democratische staten.

Verschil tussen gezag en dwang

Gezag wordt aanvaard, dwang is geforceerd en kan weerstand oproepen.

Gevolgen van illegitiem gezag

Verlies van vertrouwen, opstanden en sociale onrust.

Legitimiteit → criteria

- Traditionele rechtvaardiging - Charismatische rechtvaardiging - Rationeel-legale rechtvaardiging

Flashcards 2(16)

Macht

Het vermogen om invloed uit te oefenen op gedrag of beslissingen.

Legitimiteit

De erkenning dat macht of gezag gerechtvaardigd is, vaak door wetten of normen.

Gezag vs. Macht

Gezag is erkende macht; macht kan ook zonder erkenning bestaan.

Wat zijn de drie soorten macht?

1. Dwingende macht 2. Beloningsmacht 3. Legitieme macht

Valse uitspraak: Legitimiteit is onafhankelijk van cultuur.

Onjuist; legitimiteit verschilt per cultuur en sociale context.

Voorbeeld van dwingende macht?

Een politieagent die een boete oplegt.

Wat is charisma in deze context?

Persoonlijke aantrekkingskracht die leidt tot invloed en gezag.

Gevolg van illegitieme macht?

Verlies van vertrouwen en stabiliteit in de samenleving.

Wat zijn de bronnen van gezag?

1. Traditioneel 2. Charismatisch 3. Juridisch-rationeel

Invloed van sociale media op legitimiteit?

Verandert perceptie van gezag en verspreidt alternatieve stemmen.

Wat is een autoritaire staat?

Een staat waar macht geconcentreerd is en vrijheid beperkt is.

Invloed van democratie op macht?

Macht is verdeeld; burgers hebben invloed op besluitvorming.

Wat is een sociale norm?

Geaccepteerde gedragsregels binnen een samenleving.

Valse uitspraak: Macht en gezag zijn hetzelfde.

Onjuist; macht kan ook ongegrond zijn, gezag altijd erkend.

Wat is het effect van legitieme macht?

Mensen volgen regels zonder dwang; verhoogt sociale orde.

Invloed van culturele waarden op gezag?

Bepalen wie als gezaghebbend wordt gezien; varieert internationaal.

Vragen in deze set(32)

1. Wat is de definitie van macht?

A.Het vermogen om invloed uit te oefenen op gedrag of beslissingen.
B.De erkenning dat macht gerechtvaardigd is.
C.Een type sociale norm.
D.De controle over economische middelen.

2. Wat definieert macht in sociale context?

A.De mogelijkheid om invloed uit te oefenen op anderen.
B.De capaciteit om wetten te maken.
C.De kracht van militaire organisatie.
D.De hoeveelheid geld die iemand heeft.

3. Wat betekent legitimiteit?

A.De erkenning dat macht of gezag gerechtvaardigd is.
B.De hoeveelheid macht die iemand heeft.
C.Een soort sociale norm.
D.Alleen macht die zichtbaar is.

4. Wat is een voorbeeld van gezag?

A.Een gekozen burgemeester die door de bevolking is erkend.
B.Een persoon die altijd gelijk heeft.
C.Iemand die met geweld zijn zin doordrukt.
D.Een vriend die je advies geeft.

5. Wat is een voorbeeld van dwingende macht?

A.Een politieagent die een boete oplegt.
B.Een leraar die complimenten geeft.
C.Een vriend die je aanmoedigt.
D.Een ouder die advies geeft.

6. Wat is de rol van legitimiteit in gezag?

A.Het verhoogt de acceptatie van regels en autoriteit.
B.Het maakt regels willekeurig.
C.Het is alleen relevant in dictaturen.
D.Het vermindert sociale orde.

7. Wat zijn de bronnen van gezag?

A.Sociale netwerken.
B.Traditioneel, charismatisch, en juridisch-rationeel.
C.Persoonlijke macht.
D.Economische invloed.

8. Wat is het belangrijkste verschil tussen macht en gezag?

A.Macht is dwingend, gezag is erkend.
B.Macht is altijd positief, gezag altijd negatief.
C.Gezag is tijdelijk, macht is permanent.
D.Macht komt alleen van de overheid.

9. Wat is een autoritaire staat?

A.Een staat waar vrijheid en democratie hoog in het vaandel staan.
B.Een staat waar macht geconcentreerd is en vrijheid beperkt is.
C.Een staat waar sociale normen niet worden gerespecteerd.
D.Een staat die volledig afhankelijk is van economische groei.

10. Welke van de volgende opties is geen voorbeeld van legitieme macht?

A.Een dictator die het volk onderdrukt.
B.Een gekozen parlementslid.
C.Een rechter die een uitspraak doet.
D.Een burgemeester die belastingen int.

11. Welk van de volgende is GEEN soort macht?

A.Dwingende macht.
B.Beloningsmacht.
C.Legitieme macht.
D.Economische macht.

12. Waar komt gezag meestal vandaan?

A.Van traditie, charisma of wetgeving.
B.Van persoonlijke rijkdom.
C.Van sociale netwerken.
D.Van angst en dwang.

13. Wat is het effect van legitieme macht?

A.Mensen volgen regels zonder dwang.
B.Mensen worden gedwongen om regels te volgen.
C.Er is altijd sprake van chaos.
D.Mensen zetten zich af tegen autoriteit.

14. Vul de lege plekken in: Macht is _____, gezag is _____.

A.dwingend, erkend.
B.erkend, dwingend.
C.tijdelijk, permanent.
D.financieel, sociaal.

15. Wat is een sociale norm?

A.Een geaccepteerde gedragsregel binnen een samenleving.
B.Een type economische strategie.
C.Een maatstaf voor politieke macht.
D.Een vorm van sociale controle.

16. Is gezag altijd legitiem?

A.Niet waar, gezag kan ook ongegrond zijn.
B.Waar, gezag is altijd legitiem.
C.Soms, afhankelijk van de situatie.
D.Nooit, gezag is altijd een vorm van controle.

17. Welke uitspraak over macht en gezag is ONJUIST?

A.Macht kan ook ongegrond zijn, terwijl gezag altijd erkend is.
B.Gezag is altijd positief en gewenst.
C.Macht kan invloed hebben zonder erkenning.
D.Gezag vereist legitimiteit.

18. Wat is een voorbeeld van charismatisch gezag?

A.Een populaire politieke leider met een sterke persoonlijkheid.
B.Een wetenschappelijk expert.
C.Een bureaucratische functie.
D.Een traditionele monarch.

19. Hoe beïnvloeden sociale media legitimiteit?

A.Ze veranderen de perceptie van gezag.
B.Ze creëren een uniforme waarheid.
C.Ze verminderen alle sociale interacties.
D.Ze hebben geen invloed op gezag.

20. Welke vorm van macht is niet gebaseerd op erkenning of legitimiteit?

A.Dwingende macht.
B.Legitieme macht.
C.Charismatische macht.
D.Rationeel-legale macht.

21. Wat zijn de drie soorten macht?

A.Dwingende, belonings, en charismatische macht.
B.Dwingende, legitieme, en sociale macht.
C.Dwingende, economische, en politieke macht.
D.Dwingende, belonings, en legitieme macht.

22. Wat is de functie van sociale controle?

A.Het handhaven van normen en waarden.
B.Het verspreiden van informatie.
C.Het creëren van nieuwe wetten.
D.Het bevorderen van individuele vrijheid.

23. Wat is de rol van culturele waarden in gezag?

A.Ze bepalen wie als gezaghebbend wordt gezien.
B.Ze hebben geen invloed op gezag.
C.Ze creëren alleen economische macht.
D.Ze zijn altijd uniform wereldwijd.

24. Wat is een voorbeeld van sociale controle in een gemeenschap?

A.Een buurt die zich verzet tegen vandalisme.
B.Een groep vrienden die samen uitgaat.
C.Een school die lessen aanbiedt.
D.Een bedrijf dat werknemers aanneemt.

25. Wat is charisma in de context van gezag?

A.Een persoonlijke aantrekkingskracht die leidt tot invloed.
B.Een soort dwingende macht.
C.Een formele titel of positie.
D.Een economische motivatie.

26. Wat beschrijft rationeel-legaal gezag het beste?

A.Gezag gebaseerd op wetten en regels.
B.Gezag dat afhankelijk is van persoonlijke charisma.
C.Gezag dat voortkomt uit traditie.
D.Gezag dat voortkomt uit geweld.

27. Wat kan een gevolg zijn van illegitieme macht?

A.Verlies van vertrouwen in de samenleving.
B.Verhoogde sociale cohesie.
C.Toename van democratische processen.
D.Stabiliteit binnen de gemeenschap.

28. Wat is het belangrijkste verschil tussen gezag en dwang?

A.Gezag wordt aanvaard, dwang is geforceerd.
B.Gezag is altijd positief, dwang is altijd negatief.
C.Dwang is effectiever dan gezag.
D.Gezag is gebaseerd op angst.

29. Welke van de volgende uitspraken is waar over gezag?

A.Gezag is altijd erkende macht.
B.Gezag is onafhankelijk van sociale normen.
C.Gezag is hetzelfde als macht.
D.Gezag komt alleen voor in democratische samenlevingen.

30. Wat zijn mogelijke gevolgen van illegitiem gezag?

A.Verlies van vertrouwen en sociale onrust.
B.Verhoogde samenwerking tussen groepen.
C.Toename van legitimiteit van de overheid.
D.Stabiliteit in de samenleving.

31. Wat gebeurt er meestal als een samenleving illegitieme macht ervaart?

A.Vertrouwen in de overheid neemt toe.
B.Sociale stabiliteit wordt versterkt.
C.Er ontstaat grotere sociale onrust.
D.Mensen volgen regels meer vrijwillig.

32. Wat zijn de criteria voor legitimiteit?

A.Traditionele, charismatische en rationeel-legale rechtvaardiging.
B.Financiële middelen, populariteit en geweld.
C.Tijdelijkheid, democratie en autoriteit.
D.Persoonlijke overtuiging, vriendenkring en netwerken.

Gerelateerde sets

Maak je eigen studieset

Upload een PDF, plak je notities of beschrijf een onderwerp – AI genereert flashcards, quizzen en meer in seconden.