Nefron – budowa i funkcja – pojęcia na maturę

Nefron

Podstawowa jednostka funkcjonalna nerki, odpowiedzialna za filtrację krwi i wydalanie produktów przemiany materii.

Części nefronu

Składa się z ciałka nerkowego, kanalika proksymalnego, pętli Henlego oraz kanalika dystalnego.

Ciałko nerkowe

Zawiera kłębuszek nerkowy oraz torebkę Bowmana, gdzie zachodzi filtracja krwi.

Pętla Henlego

Struktura nefronu odpowiedzialna za reabsorpcję wody i soli, dzieli się na ramiona zstępujące i wstępujące.

Kanalik proksymalny

Pierwsza część nefronu, w której następuje intensywna reabsorpcja glukozy, aminokwasów i elektrolitów.

Kanalik dystalny

Ostatnia część nefronu, gdzie odbywa się regulacja wydalania wody i elektrolitów pod wpływem hormonów.

Kłębuszek nerkowy

Zespół naczyń krwionośnych, w którym zachodzi filtracja osocza, tworząc mocz pierwotny.

Torebka Bowmana

Otacza kłębuszek nerkowy, zbiera mocz pierwotny i kieruje go do kanalika proksymalnego.

Reabsorpcja

Proces wchłaniania z powrotem substancji do krwi, zachodzi w kanaliku proksymalnym i pętli Henlego.

Sekrecja

Proces, w którym substancje są wydzielane z krwi do kanalików nefronowych, np. jony K+.

Mocz pierwotny

Płyn wytwarzany w kłębuszkach nerkowych, który zawiera wodę, elektrolity i substancje odżywcze.

Mocz ostateczny

Płyn wydalany z organizmu, powstaje w wyniku filtracji, reabsorpcji i sekrecji.

Wydalanie

Ostateczny proces usuwania moczu z organizmu przez układ moczowy.

Hormon antydiuretyczny (ADH)

Reguluje reabsorpcję wody w kanalikach dystalnych, wpływając na objętość moczu.

Filtracja

Pierwszy etap produkcji moczu, gdzie krew jest oczyszczana z toksyn i nadmiaru substancji.

Równowaga elektrolitowa

Utrzymanie odpowiednich stężeń jonów w organizmie, kluczowe dla funkcji komórkowych.

Regulacja ciśnienia krwi

Nefrony wpływają na objętość płynów ustrojowych, co ma istotne znaczenie dla ciśnienia krwi.

Produkcja reniny

Nefrony wytwarzają reninę, enzym regulujący ciśnienie krwi i równowagę sodu.

Regulacja pH

Nefrony uczestniczą w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej poprzez sekrecję jonów H+.

Resorpcja glukozy

Glukoza jest niemal całkowicie reabsorbowana w kanaliku proksymalnym, co zapobiega jej utracie.

Wydalanie mocznika

Produkcja mocznika w wątrobie i jego wydalanie przez nerki jako produkt przemiany białek.

Zachowanie wody

Regulacja ilości wydalanego moczu w zależności od nawodnienia organizmu.

Transport aktywny

Mechanizm, za pomocą którego substancje są transportowane przez błony komórkowe z użyciem energii.

Transport pasywny

Proces, w którym substancje przechodzą przez błony zgodnie z gradientem stężenia bez wydatkowania energii.

Filtracja kłębuszkowa

Kluczowy proces w kłębuszkach nerkowych, który oddziela komórki krwi od osocza.

Działanie diuretyków

Substancje zwiększające wydalanie moczu poprzez wpływ na funkcję nefronów.

Utrata elektrolitów

Może prowadzić do zaburzeń równowagi elektrolitowej, co wpływa na funkcje życiowe organizmu.

Funkcja ochronna

Nefrony eliminują toksyczne substancje i metabolity, chroniąc organizm przed ich szkodliwością.