Matura chemia – Stopnie utlenienia

Stopień utlenienia

Liczba określająca stopień utlenienia atomu w związku chemicznym, wskazująca, ile elektronów zostało utraconych, zdobytych lub podzielonych.

Które pierwiastki mają zawsze +1?

Grupa 1 (alkaliczne) w układzie okresowym: litowce, np. Na, K.

Woda utleniona

H₂O₂ — stopień utlenienia O wynosi -1, co jest nietypowe dla tlenu.

Wzór na stopień utlenienia

Dla związku $\displaystyle AX_n$: $\displaystyle SO = n_{A} + n_{X}$ (gdzie $\displaystyle n$ to liczba atomów danego pierwiastka).

Prawda czy fałsz: S ma zawsze -2?

Fałsz, ponieważ stopień utlenienia siarki zmienia się w zależności od związku.

Zasada sumy stopni utlenienia

Suma stopni utlenienia wszystkich atomów w cząsteczce musi być równa ładunkowi całkowitemu związku.

Stopień utlenienia CO

W CO: C ma stopień utlenienia +2, a O -2. Suma wynosi 0.

Prawda czy fałsz: Zn ma tylko +2?

Prawda, Zn w związkach chemicznych ma stały stopień utlenienia +2.

Które pierwiastki mają zawsze -1?

Fluor (F) i związki z grupy 17 (halogeny), np. Cl w HCl.

Uzupełnij zdanie: W przypadku tlenków metali, ich stopień utlenienia...

...jest zwykle dodatni, zależny od grupy w układzie okresowym.

Różnica między stopniem utlenienia a ładunkiem

Stopień utlenienia to hipotetyczny ładunek, ładunek oznacza rzeczywisty stan naładowania danego atomu w cząsteczce.

Kwas solny

HCl, gdzie Cl ma stopień utlenienia -1.

Stopień utlenienia w NaCl

Na ma +1, Cl ma -1; suma wynosi 0.

Przykład złożonego stopnia utlenienia

W H₂SO₄: H=+1, S=+6, O=-2; suma = 0.

Które NIE jest pierwiastkiem metaloidowym?

Argon, ponieważ to gaz szlachetny, nie ma stopnia utlenienia.

Oksydacja i redukcja

Oksydacja to wzrost stopnia utlenienia, a redukcja to jego spadek.

Stopień utlenienia w SO₂

S ma +4, O ma -2; suma = 0.

Które pierwiastki mają zmienny stopień utlenienia?

Cr, Mn, Fe, Cu, Pb; ich stopnie utlenienia różnią się w związkach.

Mangan w KMnO₄

Mn ma stopień utlenienia +7, O -2; suma = 0.

Wzór na sumę stopni utlenienia

Dla związku: $\displaystyle S = ext{som} (SO_{i})$, gdzie $\displaystyle i$ to numery atomów.

Uzupełnij zdanie: Węgiel w CH₄ ma stopień...

...utlenienia -4, ponieważ H ma +1.

Różnica między stopniem utlenienia a właściwościami chemicznymi

Stopień utlenienia wpływa na reaktywność i charakter związku.