Notatki maturalne z biologii cz. 1

Czym są węglowodany?

Organiczne związki zbudowane z C, H i O.

Jakie są rodzaje węglowodanów?

Monosacharydy, disacharydy, polisacharydy.

Co to są monosacharydy?

Cukry proste z 3 do 7 atomami węgla.

Podaj przykład monosacharydu.

Glukoza, fruktoza, galaktoza.

Jak powstają disacharydy?

Z połączenia dwóch monosacharydów wiązaniem O-glikozydowym.

Co to są polisacharydy?

Węglowodany z wielu monosacharydów połączonych wiązaniami O-glikozydowymi.

Jakie są przykłady polisacharydów?

Skrobia, glikogen, celuloza.

Czym różni się amyloza od amylopektyny?

Amyloza jest spiralnie zwinięta, amylopektyna ma odgałęzienia.

Jakie jest znaczenie glukozy?

Podstawowe źródło energii dla organizmów.

Co to jest skrobia?

Główna substancja zapasowa u roślin.

Jakie cechy mają węglowodany?

Chemicznie obojętne, rozpuszczalne w wodzie, słodkie.

Jakie działanie mają grupy hydroksylowe w węglowodanach?

Umożliwiają rozpuszczalność w wodzie.

Czym są lipidy?

Związki organiczne zawierające kwasy tłuszczowe i glicerol.

Jak dzielimy lipidy?

Na proste, złożone i izoprenowe.

Co to są tłuszcze właściwe?

Estry glicerolu i kwasów tłuszczowych.

Jakie funkcje pełnią lipidy?

Energetyczna, termoizolacyjna, ochronna, budulcowa.

Czym różnią się tłuszcze zwierzęce od roślinnych?

Zwierzęce są stałe, roślinne są ciekłe.

Co to są fosfolipidy?

Lipidy z glicerolem, kwasami tłuszczowymi i resztą fosforanową.

Jakie są właściwości tłuszczów?

Nierozpuszczalne w wodzie, dobrze rozpuszczalne w rozpuszczalnikach niepolarnych.

Co to są steroidy?

Lipid izoprenowy o czterech pierścieniach w strukturze.

Jakie znaczenie mają woski?

Chronią powierzchnię roślin przed parowaniem.

Co to są glikolipidy?

Lipidy z łańcuchami cukrowymi i kwasami tłuszczowymi.

Czym są aminokwasy?

Związki organiczne, podstawowe składniki białek.

Jakie są grupy funkcyjne aminokwasów?

Grupa aminowa i karboksylowa.

Co to jest wiązanie peptydowe?

Łączy grupę karboksylową jednego aminokwasu z grupą aminową drugiego.

Jakie są rodzaje białek?

Oligopeptydy, polipeptydy, białka proste i złożone.

Jakie funkcje pełnią białka?

Budulcowe, enzymatyczne, zapasowe, transportowe.

Jakie są struktury białek?

Pierwszorzędowa, drugorzędowa, trzeciorzędowa, czwartorzędowa.

Czym różni się struktura pierwszorzędowa od drugorzędowej?

Pierwszorzędowa określa kolejność aminokwasów, drugorzędowa formę łańcucha.

Co to jest denaturacja białek?

Zjawisko naruszenia struktury białka, prowadzące do utraty funkcji.

Jakie są białka globularne?

Rozpuszczalne w wodzie, mają kulisty kształt.

Jakie białka są odpowiedzialne za reakcje immunologiczne?

Immunoglobuliny.