Apoptose en celdood tentamenvragen

Wat is apoptose?

Apoptose is het geprogrammeerde proces van celsterfte. Het is essentieel voor de ontwikkeling en onderhoud van weefsels.

Noem een belangrijk kenmerk van apoptose.

Het gaat gepaard met celkrimping en de vorming van apoptotische lichaampjes.

Waarvoor is apoptose belangrijk?

Zorgt voor het verwijderen van beschadigde of ongewenste cellen, essentieel voor homeostase.

Verschil tussen apoptose en necrose?

Apoptose: geprogrammeerde, gecontroleerde celsterfte. Necrose: ongecontroleerde celdood door schade.

Welke rol speelt caspase in apoptose?

Caspasen zijn enzymen die tijdens apoptose geactiveerd worden en essentieel zijn voor het proces van celdood.

Wat gebeurt er met DNA tijdens apoptose?

Het DNA wordt afgebroken in fragmenten, wat leidt tot de karakteristieke nucleaire condensatie.

Wat is een apoptotisch lichaampje?

Een apoptotisch lichaampje is een fragment van een cel dat ontstaat tijdens apoptose en door andere cellen wordt opgenomen.

Hoe wordt apoptose geïnduceerd?

Door interne of externe signalen, zoals DNA-schade of apoptose-initiërende factoren.

Waar vindt apoptose meestal plaats?

In weefsels waar cellen verouderd zijn, of wanneer cellen niet langer nodig zijn.

Wat is het 'intrinsieke pad' van apoptose?

Dit pad wordt geactiveerd door interne stress, zoals mitochondriale schade. Het leidt tot caspase-activering.

Wat is het 'extrinsieke pad' van apoptose?

Dit pad wordt geactiveerd door externe signalen, zoals liganden die binden aan death receptors op de celmembraan.

Vul de lege plek in: Apoptose is cruciaal voor _____ bij de embryonale ontwikkeling.

De vorming van organen en weefsels.

Waaruit bestaat het apoptotische proces?

- Celcontractie - DNA-afbraak - Vorming van apoptotische lichaampjes

Waar zijn Bcl-2 eiwitten verantwoordelijk voor?

Ze reguleren de apoptose door het remmen of bevorderen van de mitochondriale permeabiliteit.

Is apoptose altijd goed voor het lichaam? Waarom?

Waar. Apoptose voorkomt de proliferatie van ongewenste of beschadigde cellen, wat zou kunnen leiden tot tumoren.

Wat is de rol van p53 in apoptose?

p53 is een tumor suppressor eiwit dat de celcyclus stopt en apoptose induceert bij DNA-schade.

Wat zijn initiators van apoptose?

Initiators zijn eiwitten zoals caspases die apoptose in gang zetten.

Wat is de rol van cytochrome c?

Cytochrome c komt vrij uit de mitochondriën en activeert caspase-9.

Waar vindt de intrinsieke route van apoptose plaats?

In de mitochondriën van de cel.

Vul de lege plek in: BAX en BAK zijn ________ die de mitochondriale permeabiliteit verhogen.

pro-apoptotische eiwitten.

Wat activeert de extrinsieke apoptotische route?

De binding van extracellulaire liganden aan death receptors.

Waarvoor zijn caspases essentieel?

Caspases zijn essentieel voor het uitvoeren van apoptose door eiwitafbraak.

Waaruit bestaat een apoptosoom?

Een apoptosoom bestaat uit cytochrome c, Apaf-1 en caspase-9.

Wat is het verschil tussen extrinsieke en intrinsieke apoptose?

Extrinsiek: signalen van buitenaf. Intrinsiek: stress binnen de cel.

Waarbij is Bcl-2 belangrijk?

Bcl-2 is een anti-apoptotisch eiwit dat de cel beschermt tegen apoptose.

Wat gebeurt er bij een tekort aan caspase-3?

Er kan geen efficiënte apoptose plaatsvinden, wat kan leiden tot cellulaire overleving.

Is het waar dat apoptose altijd leidt tot ontsteking?

Onwaar. Apoptose is meestal een stille dood, zonder ontstekingsreactie.

Noem één voorbeeld van een extrinsieke apoptotische ligand.

Fas-ligand (FasL).

Wat is de functie van p53 in apoptose?

p53 zorgt voor de activatie van apoptose bij DNA-schade.

Vul de lege plek in: Apoptose voorkomt ________ in weefsels.

tumorgroei.

Wat doet een death receptor?

Bindt ligand en activeert signaalcascade voor apoptose.

Wat activeert het intrinsic pathway?

Cellulaire stress, zoals DNA-schade en hypoxie.

Rol van apoptose in kanker?

Apoptose voorkomt dat beschadigde cellen zich delen. In kanker is dit proces vaak verstoord, waardoor ongebremste celgroei optreedt.

Wat zijn neurodegeneratieve aandoeningen?

Ziekten waarbij zenuwcellen afsterven, zoals Alzheimer en Parkinson, vaak door ongecontroleerde apoptose.

Waar leidt verstoorde apoptose toe?

Verstoorde apoptose kan leiden tot: - Tumorvorming - Ziekten zoals Alzheimer - Auto-immuunziekten.

Waar of niet waar: Apoptose is altijd schadelijk.

Niet waar. Apoptose is essentieel voor de ontwikkeling en onderhoud van gezonde weefsels.

Invloed van apoptose op immuniteit?

Apoptose helpt bij het verwijderen van ongewenste cellen, zoals geïnfecteerde of kankercellen, en is cruciaal voor immuunrespons.

Voorbeeld van een ziekte door apoptose-deficiëntie.

Hodgkin-lymfoom, waar de apoptotische signalen verstoord zijn, wat leidt tot abnormale celgroei.

Wat is de relatie tussen veroudering en apoptose?

Veroudering kan leiden tot een verhoogde apoptose, wat bijdraagt aan weefselachteruitgang en degeneratie.

Wat is necrose?

Necrose is ongecontroleerde celdood door schade. In tegenstelling tot apoptose is het een pathologisch proces.

Wat is de rol van apoptose in infectie?

Apoptose verwijdert geïnfecteerde cellen en voorkomt verdere verspreiding van pathogenen.

Rol van apoptose in auto-immuunziekten?

Bij auto-immuunziekten kan apoptose falen, waardoor het immuunsysteem gezonde cellen aanvalt.

Invloed van genetische mutaties op apoptose?

Genetische mutaties kunnen apoptose beïnvloeden, wat leidt tot kanker of andere ziekten.

Invloed van stress op apoptose?

Celstress kan apoptose activeren, wat zorgt voor de eliminatie van beschadigde cellen.

Wat zijn caspases?

Caspases zijn enzymen die cruciaal zijn voor de uitvoering van apoptose door eiwitten te splitsen.

Rol van apoptose bij hartziekten?

Verhoogde apoptose van hartcellen kan leiden tot hartfalen en andere cardiologische aandoeningen.

Wat is de impact van chemotherapie op apoptose?

Chemotherapie bevordert apoptose in kankercellen, maar kan ook gezonde cellen beschadigen.

Wat is het effect van hormonen op apoptose?

Hormonen kunnen apoptose reguleren, zoals oestrogenen die apoptose in bepaalde cellen kunnen inhiberen.

Wat is de rol van Bcl-2?

Bcl-2 is een anti-apoptotisch eiwit dat celdood voorkomt door het remmen van apoptose-inducerende eiwitten.

Wat zijn caspases?

Caspases zijn cysteïne-proteasen die essentieel zijn voor het uitvoeren van apoptose door het afbreken van cellulaire componenten.

Vul in: p53 is een __________.

tumorsuppressoreiwit dat apoptose kan induceren bij DNA-schade.

Wat is het verschil tussen intrinsieke en extrinsieke apoptose?

Intrinsieke apoptose is gereguleerd door mitochondriën, terwijl extrinsieke apoptose wordt geactiveerd door externe signalen zoals Fas-ligand.

Wat activeert de intrinsieke route?

Verlies van groeifactoren, DNA-schade en stress activeren de intrinsieke apoptose route via mitochondriële signalering.

Waar is de Fas-ligand verantwoordelijk voor?

De Fas-ligand bindt aan de Fas-receptor, wat leidt tot activatie van de extrinsieke apoptose route.

Waarvoor dient het apoptosoom?

Het apoptosoom activeert initiator caspases, die vervolgens effector caspases activeren en apoptose in gang zetten.

Waar vindt de regulatie van apoptose plaats?

Regulatie van apoptose vindt plaats in de mitochondriën, cytoplasma en door cellulaire signaleringsroutes.

Waarvoor staat de term 'survivin'?

Survivin is een eiwit dat celoverleving bevordert door apoptose te remmen, en is vaak overexpressed in tumoren.

Wat is het effect van een verhoogde Bcl-2 expressie?

Verhoogde Bcl-2 expressie leidt tot verminderde apoptose, wat kan bijdragen aan tumorontwikkeling.

Vervolg de zin: Apoptose kan worden gestimuleerd door...

...stress, DNA-schade, en oncogenen zoals p53 die celcyclusremmers activeren.

Wat is de rol van IAP's?

Inhibitoren van apoptose (IAP's) remmen caspases en voorkomen zo apoptose, wat belangrijk is voor cellulaire overleving.

Wat activeert de extrinsieke apoptose route?

De extrinsieke route wordt geactiveerd door ligand-receptor interacties, zoals die van de Fas-receptor.

Wat is de functie van cytochroom c?

Cytochroom c komt vrij uit mitochondriën en speelt een sleutelrol in de activatie van het apoptosoom.

Waar vindt celdood plaats?

Celdood vindt plaats in de nucleus, cytoplasma en mitochondriën via verschillende apoptotische signalen.

Wat is de rol van MAPK in apoptose?

Mitogen-activated protein kinases (MAPK) zijn betrokken bij de regulatie van apoptose door signaleringsroutes te activeren.