Powtórka: Utylitaryzm

Utylitaryzm

Teoria etyczna, która ocenia działania na podstawie ich skutków, dążąc do maksymalizacji szczęścia.

Kluczowy postulat

Dobre działanie to takie, które przynosi największe szczęście największej liczbie ludzi.

Jeremy Bentham

Angielski filozof i twórca utylitaryzmu, znany z koncepcji miary przyjemności.

John Stuart Mill

Rozwinął ideę Benthama, wprowadzając pojęcie jakości przyjemności.

Przyjemność i cierpienie

Podstawowe kategorie oceny działań w utylitaryzmie.

Etyka konsekwencjalistyczna

Utylitaryzm należy do tej grupy etyk, gdzie skutki działań są kluczowe dla oceny moralnej.

Zasada użyteczności

Działania są moralnie dobre, jeśli przyczyniają się do ogólnego dobra społecznego.

Cztery kryteria szczęścia

Intensywność, trwałość, pewność i zasięg.

Różnica między utylitaryzmem aktowym a regułowym

Aktowy: ocena pojedynczych działań. Regułowy: ocena zasad prowadzących do największego dobra.

Problem sprawiedliwości

Krytyka utylitaryzmu, który może ignorować indywidualne prawa w imię ogólnego szczęścia.

Prawda czy fałsz: Utylitaryzm jest zawsze obiektywny.

Fałsz, ponieważ subiektywność w ocenie szczęścia może wpływać na decyzje moralne.

Użycie utylitaryzmu w polityce

Decyzje polityczne mogą być podejmowane na podstawie maksymalizacji dobra społecznego.

Przykład zastosowania

Ocena skutków prawodawstwa, które ma na celu dobro ogółu.

Krytyka: Zasada sprawiedliwości

Utylitaryzm może prowadzić do naruszenia praw jednostki.

Utylitaryzm a ekologia

Może być stosowany do oceny polityki ochrony środowiska z perspektywy ogólnego dobra.

Zastosowanie w medycynie

Decyzje dotyczące alokacji zasobów medycznych mogą być oparte na zasadzie użyteczności.