Studia medycyna – Interna – cukrzyca

Cukrzyca

Choroba metaboliczna charakteryzująca się hiperglikemią spowodowaną defektem w wydzielaniu insuliny, działaniu insuliny lub obu.

Typy cukrzycy

Cukrzyca typu 1, typu 2 oraz cukrzyca ciążowa to główne rodzaje cukrzycy.

Insulina

Hormon produkowany przez trzustkę, regulujący poziom glukozy we krwi.

Hiperglikemia

Podwyższony poziom glukozy we krwi, często występujący u osób z cukrzycą.

Objawy cukrzycy

Polidypsja, poliuria, polifagia, zmęczenie — główne objawy.

Morfologia krwi

Badanie wykorzystywane do oceny ogólnego stanu zdrowia oraz wykrywania cukrzycy.

HbA1c

Glikozylowany hemoglobina, wskaźnik długoterminowej kontroli glikemii,

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca autoimmunologiczna, charakteryzująca się zniszczeniem komórek beta trzustki.

Cukrzyca typu 2

Najczęstsza forma cukrzycy, związana z insulinoopornością i często występująca u osób otyłych.

Leczenie cukrzycy typu 1

Insulinoterapia, monitorowanie poziomu glukozy, dieta oraz aktywność fizyczna.

Leczenie cukrzycy typu 2

Dieta, aktywność fizyczna, leki doustne, a w zaawansowanych przypadkach insulina.

Cukrzyca ciążowa

Cukrzyca rozwijająca się w czasie ciąży, często ustępująca po porodzie.

Czynniki ryzyka cukrzycy typu 2

Otyłość, brak aktywności fizycznej, genetyka, wiek powyżej 45 lat.

Kryteria diagnostyczne cukrzycy

Poziom glukozy na czczo ≥126 mg/dL, test tolerancji glukozy lub HbA1c ≥6.5%.

Komplikacje cukrzycy

Retinopatia, nefropatia, neuropatia, choroby sercowo-naczyniowe.

Dieta w cukrzycy

Zbilansowana dieta bogata w błonnik, warzywa i kontrola węglowodanów.

Hipoglikemia

Stan niedoboru glukozy we krwi, objawiający się drżeniem, poceniem, dezorientacją.

Mechanizm działania insuliny

Insulina umożliwia transport glukozy do komórek oraz jej magazynowanie w postaci glikogenu.

Glukoneogeneza

Proces wytwarzania glukozy z niecukrowych prekursorów, zachodzący w wątrobie.

Leki w cukrzycy

Metformina, sulfonylomoczniki, inhibitory DPP-4, agoniści GLP-1.

Monitorowanie glikemii

Regularne pomiary poziomu glukozy we krwi w celu kontroli choroby.

Czynniki wpływające na poziom glukozy

Stres, infekcje, leki, dieta oraz aktywność fizyczna.

Celiakia a cukrzyca

Zwiększone ryzyko celiakii u pacjentów z cukrzycą typu 1.

Diagnostyka różnicowa

Wykluczanie innych przyczyn hiperglikemii, takich jak choroby endokrynne.

Ketoza

Stan metaboliczny, w którym organizm przestawia się na spalanie tłuszczy, często występujący w cukrzycy.

Zasady edukacji pacjentów

Edukacja w zakresie samokontroli, diety i leczenia, zapobieganie powikłaniom.

Zespół metaboliczny

Zespół objawów, w tym otyłość brzuszna i insulinooporność, zwiększający ryzyko cukrzycy.

Retinopatia cukrzycowa

Powikłanie cukrzycy prowadzące do uszkodzenia siatkówki oka.

Neuropatia cukrzycowa

Uszkodzenie nerwów spowodowane przewlekłą hiperglikemią.

Kryzys hipoglikemiczny

Stan nagły, wymagający szybkiego podania glukozy lub glukagonu.

Cukrzyca a choroby serca

Osoby z cukrzycą są w wyższej grupie ryzyka wystąpienia chorób serca.

Badania okresowe w cukrzycy

Regularne kontrole poziomu HbA1c, ciśnienia tętniczego i lipidów.

Działania prewencyjne

Edukacja, zdrowy styl życia oraz regularne badania kontrolne.