Matura biologia – Układ hormonalny

Insulina

Hormon wydzielany przez trzustkę, reguluje poziom glukozy we krwi, wspomaga transport glukozy do komórek.

Tarczyca

Gruczoł wydzielający hormony T3 i T4, które regulują metabolizm i wpływają na wzrost i rozwój organizmu.

Prawda czy fałsz: Hormony są transportowane wyłącznie przez krew.

Prawda, ponieważ hormony są substancjami chemicznymi, które dostają się do krwiobiegu.

Glukagon

Hormon produkowany przez komórki alfa trzustki, działa przeciwnie do insuliny, zwiększa poziom glukozy we krwi.

Różnica między hormonami steroidowymi a peptydowymi

Steroidowe pochodzą z cholesterolu, są lipofilne, peptydowe są z aminokwasów i są hydrosolubilne.

Adrenalina

Hormon stresu, wydzielany przez nadnercza, zwiększa ciśnienie krwi, przyspiesza akcję serca.

Uzupełnij zdanie: Hormon wzrostu (GH) wpływa na ___

metabolizm białek, lipidów i węglowodanów.

Estrogeny

Hormony żeńskie, regulują cykl menstruacyjny oraz rozwój cech płciowych.

Prolaktyna

Hormon odpowiedzialny za laktację, wydzielany przez przysadkę mózgową.

Melatonina

Hormon wydzielany przez szyszynkę, reguluje rytmy dobowo-nocturnalne organizmu.

Układ hormonalny a układ nerwowy

Układ hormonalny działa wolniej, ale dłużej, podczas gdy układ nerwowy działa szybko i krótkoterminowo.

Kortyzol

Hormon stresu, wydzielany przez nadnercza, wpływa na metabolizm i reakcje odpornościowe.

Prawda czy fałsz: Hormony działają tylko na komórki docelowe.

Prawda, ponieważ hormony mają specyficzne receptory na powierzchni komórek docelowych.

Hormon antydiuretyczny (ADH)

Reguluje gospodarkę wodną organizmu, wpływając na wchłanianie wody w nerkach.

Cytokiny

Grupa hormonów białkowych, które regulują odpowiedź immunologiczną i interakcje komórkowe.

Uzupełnij zdanie: Hormony płciowe są produkowane w ___

jajnikach, jądrach oraz korze nadnerczy.

Hormon parathormon (PTH)

Reguluje poziom wapnia we krwi, zwiększa jego stężenie poprzez działanie na kości.

Prawda czy fałsz: Hormon może działać na kilka różnych rodzajów komórek.

Prawda, hormony mogą mieć różne efekty w zależności od typu komórek, z którymi oddziałują.

Somatostatyna

Hormon wydzielany przez trzustkę, hamuje wydzielanie insuliny i glukagonu.

Mechanizm działania hormonów steroidowych

Działają na poziomie genomowym, wiążą się z receptorami jądrowymi, wpływają na transkrypcję genów.

Hormon luteinizujący (LH)

Odpowiedzialny za owulację i produkcję hormonów płciowych w gonadach.

Uzupełnij zdanie: Hormon adrenokortykotropowy (ACTH) stymuluje ___

wydzielanie kortyzolu w korze nadnerczy.

Prawda czy fałsz: Hormony działają na zasadzie klucza i zamka.

Prawda, ponieważ hormony wiążą się z specyficznymi receptorami na komórkach docelowych.

Rola układu podwzgórzowo-przysadkowego

Reguluje wydzielanie hormonów przysadkowych i wpływa na wiele procesów homeostatycznych.

Prawda czy fałsz: Hormon szyszynki wpływa na sen.

Prawda, melatonina reguluje cykle snu i czuwania.

Działanie hormonów peptydowych

Działają na receptory powierzchniowe, aktywują kaskady sygnalizacyjne w komórkach.

Prawidłowy poziom glukozy we krwi

Zwykle wynosi 70-100 mg/dl na czczo.

Czynniki wpływające na wydzielanie hormonów

Stres, cykle dobowo-nocturnalne, poziom substancji odżywczych, inne hormony.

Hormon oksytocyna

Reguluje skurcze macicy podczas porodu i laktację.

Aldosteron

Hormon mineralokortykosteroidowy, reguluje gospodarkę sodu i potasu oraz ciśnienie krwi.

Neuroprzekaźniki a hormony

Neuroprzekaźniki działają lokalnie, hormony na odległość i mają dłuższy czas działania.

Hormon leptyna

Reguluje uczucie głodu oraz metabolizm energetyczny organizmu.

Hormon renina

Produkuje się w nerkach, reguluje ciśnienie krwi poprzez system RAAS.

Zależność między insuliną a glukagonem

Insulina obniża poziom glukozy, glukagon podwyższa; działają antagonistycznie.

Prawda czy fałsz: Hormony są zawsze aktywne.

Fałsz, niektóre hormony mają krótki czas półtrwania i nie są zawsze wykrywalne.

Działanie prostaglandyn

Działa jako lokalne mediatory, wpływają na procesy zapalne i ból.

Regulacja hormonalna cyklu miesiączkowego

Podlega działaniu hormonów estrogenów, progesteronu, LH i FSH.