Matura historia – Rzym republika i cesarstwo

Czym była republika rzymska?

Republika rzymska to forma rządu w Rzymie (509-27 p.n.e.), gdzie władza należała do senatu i urzędników wybieranych przez obywateli.

Prawda czy fałsz: Rzym był republiką od założenia.

Fałsz, ponieważ Rzym początkowo był monarchią, a republika powstała po obaleniu ostatniego króla.

Jakie były główne instytucje republiki rzymskiej?

- Senat - Zgromadzenia ludowe - Urzędnicy (konsulowie, edylowie, pretorzy)

Rola senatu w republice rzymskiej

Senat był ciałem doradczym i ustawodawczym, które decydowało o polityce zagranicznej oraz finansach.

Uzupełnij zdanie: Konsulowie byli...

Najwyższymi urzędnikami w republice, pełniącymi władzę wykonawczą i dowodzącymi armią.

Jakie były przyczyny upadku republiki rzymskiej?

Wewnętrzne konflikty, walki o władzę, korupcja, a także ekspansja terytorialna i kryzysy gospodarcze.

Różnica między plebejuszami a patrycjuszami

Plebejusze to zwykli obywatele, a patrycjusze to arystokracja rzymska, mająca większe przywileje.

Prawda czy fałsz: Wszystkie urzędy w republice były dostępne dla plebejuszy.

Fałsz, plebejusze mieli ograniczony dostęp do najwyższych urzędów przez wiele lat.

Czym była wojna punicka?

Serią trzech wojen między Rzymem a Kartaginą (264-146 p.n.e.), które zakończyły się zniszczeniem Kartaginy.

Czynniki wzmocnienia Rzymu w okresie republiki

- Eksplozja terytorialna - Rozwój handlu - Stabilność wewnętrzna

Jakie były skutki reformy Grakchów?

Reforma miała na celu zmniejszenie nierówności społecznych, ale doprowadziła do konfliktów i przemocy.

Prawda czy fałsz: Cezar był pierwszym cesarzem Rzymu.

Fałsz, Juliusz Cezar był dyktatorem, a pierwszym cesarzem został Octawian (August).

Skutki kryzysu republiki

- Zwiększona władza wojskowych - Wzrost popularności dyktatur - Osłabienie instytucji republikańskich

Czym było prawo XII tablic?

Pierwszym zbiorem prawa rzymskiego, ustanowionym w 450 p.n.e., które chroniło prawa obywateli.

Jakie były metody walki o władzę w późnej republice?

Manipulacja polityczna, sojusze z wojskowymi, korupcja i przemoc.

Czym było cesarstwo rzymskie?

Cesarstwo rzymskie to forma rządów (27 p.n.e. - 476 n.e.), w której władza centralna skupiona była w rękach cesarza.

Uzupełnij zdanie: Pax Romana to...

Okres pokoju i stabilności w cesarstwie rzymskim, trwający od 27 p.n.e. do 180 n.e.

Jakie były główne osiągnięcia cesarstwa rzymskiego?

Rozwój infrastruktury (drogi, akwedukty), prawa, architektura oraz kultura.

Prawda czy fałsz: Rzym był miastem jedynym w cesarstwie.

Fałsz, cesarstwo obejmowało wiele ważnych miast, jak Aleksandria, Kartagina czy Antiochia.

Jakie były przyczyny upadku cesarstwa rzymskiego?

- Wzrost nacisków barbarzyńskich - Kryzys gospodarczy - Dezintegracja polityczna

Do jakich reform dążył Dioklecjan?

Reformy administracyjne, podział cesarstwa na część wschodnią i zachodnią oraz stabilizacja waluty.

Różnica między cesarstwem zachodnim a wschodnim

Cesarstwo zachodnie upadło w 476 n.e., a wschodnie (Bizancjum) przetrwało aż do 1453 roku.

Prawda czy fałsz: Chrześcijaństwo stało się religią państwową za cesarza Nerona.

Fałsz, Chrześcijaństwo stało się religią państwową za cesarza Konstantyna.

Jakie były skutki wprowadzenia edyktu mediolańskiego?

Zapewnił wolność wyznania dla chrześcijan oraz zakończył prześladowania.

Czym był Kodeks Justyniana?

Zbiorem przepisów prawnych, który usystematyzował prawo rzymskie w VI wieku n.e.

Uzupełnij zdanie: Gladiatorzy byli...

Wojownikami walczącymi na arenach, często niewolnikami lub jeńcami.

Prawda czy fałsz: Cesarz August był pierwszym cesarzem Rzymu.

Prawda, August (Octawian) był pierwszym cesarzem, który wprowadził system cesarstwa.

Jakie były źródła kryzysu społeczeństwa rzymskiego?

Nierówności społeczne, korupcja, upadek wartości obywatelskich.

Czym była droga Via Appia?

Jedną z najstarszych i najważniejszych dróg rzymskich, łączącą Rzym z południową Italią.

Jakie były główne obszary kultury rzymskiej?

- Literatura - Architektura - Teatr - Prawo