Matura biologia – Transkrypcja i translacja

Co to jest transkrypcja?

Proces kopiowania informacji genetycznej z DNA na mRNA, który zachodzi w jądrze komórkowym.

Jakie enzymy biorą udział w transkrypcji?

Głównym enzymem jest RNA polimeraza, która syntetyzuje mRNA na podstawie DNA.

Faza inicjacji transkrypcji

Zaczyna się od przyłączenia RNA polimerazy do promotora na DNA, co prowadzi do rozwinięcia podwójnej helisy.

Prawda czy fałsz: mRNA jest identyczne z DNA.

Fałsz, ponieważ mRNA jest komplementarne do jednej z nici DNA, a zamiast tyminy zawiera uracyl.

Uzupełnij zdanie: Transkrypcja kończy się, gdy...

...RNA polimeraza dotrze do terminatora na DNA.

Proces splicing

Usuwanie intronów i łączenie egzonych w mRNA, co pozwala na uzyskanie dojrzałego mRNA.

Czym są introny?

Sekwencje niekodujące w DNA, które są usuwane podczas splicing.

Gdzie zachodzi transkrypcja u eukariontów?

W jądrze komórkowym, gdzie znajduje się DNA.

Prawda czy fałsz: transkrypcja zachodzi w cytoplazmie.

Fałsz, transkrypcja zachodzi w jądrze komórkowym.

Rola promoterów

Są to sekwencje na DNA, które inicjują transkrypcję, przyciągając RNA polimerazę.

Czynniki transkrypcyjne

Białka, które regulują proces transkrypcji, wspomagając przyłączenie RNA polimerazy do promotora.

Porównaj transkrypcję i replikację.

Transkrypcja to kopiowanie informacji na mRNA, a replikacja to podwajanie DNA.

Fazy transkrypcji

Inicjacja, elongacja, terminacja.

Jakie są różnice między eukariontami a prokariotami w transkrypcji?

Eukarionty mają oddzielone jądro, a prokariotyczne transkrypcje zachodzą w cytoplazmie.

Co to jest mRNA?

Matrycowy RNA, który przenosi instrukcje genetyczne z DNA do rybosomów.

Rola 5' cap w mRNA

Ochrona mRNA przed degradacją oraz pomoc w inicjacji translacji.

Co to jest translacja?

Proces syntezy białek, w którym mRNA jest tłumaczone na sekwencję aminokwasów.

Główne składniki translacji

mRNA, rybosomy, tRNA oraz aminoacylo-tRNA.

Faza inicjacji translacji

Rybosom przyłącza się do 5' końca mRNA, a tRNA rozpoznaje kodon startowy.

Prawda czy fałsz: translacja zachodzi tylko w cytoplazmie.

Prawda, translacja odbywa się w cytoplazmie, na rybosomach.

Uzupełnij zdanie: Rola tRNA polega na...

...przenoszeniu aminokwasów do rybosomu w miejscu, gdzie jest odpowiedni kodon.

Co to jest kodon?

Sekwencja trzech nukleotydów w mRNA, która koduje jeden aminokwas.

Jakie są etapy translacji?

Inicjacja, elongacja, terminacja.

Porównaj mRNA a tRNA.

mRNA przenosi informację genetyczną, a tRNA transportuje aminokwasy do rybosomu.

Prawda czy fałsz: RNA jest odpowiedzialne za kodowanie białek.

Prawda, RNA, w tym mRNA, jest kluczowe w procesie kodowania białek.

Funkcja rybosomów

Miejsca, w których zachodzi translacja; łączą mRNA z tRNA i katalizują syntezę białka.

Jakie znaczenie ma kod genetyczny?

Kod genetyczny określa sekwencję aminokwasów w białku na podstawie kodonów mRNA.

Rola 3' końca mRNA

Zawiera ogon poli(A), który stabilizuje mRNA i wspomaga translację.

Faza terminacji translacji

Zachodzi, gdy rybosom napotyka kodon stop, co kończy proces syntezy białka.

Czym są aminoacyl-tRNA?

tRNA związane z odpowiednim aminokwasem, gotowe do translacji.

Co to jest antykodon?

Sekwencja trzech nukleotydów w tRNA, komplementarna do kodonu w mRNA.

Jakie białko stanowi aktywne centrum rybosomu?

Rybosomy składają się z rRNA i białek, ale rRNA pełni kluczową rolę w katalizie.