Matura biologia – Przekaźnictwo synaptyczne

Co to jest synapsa?

Miejsce połączenia dwóch neuronów, gdzie następuje przekazywanie sygnałów.

Neuroprzekaźnik

Cząsteczka chemiczna, która przenosi sygnały między neuronami w synapsach.

Rola neurotransmiterów

Regulują transmisję impulsów nerwowych i wpływają na zachowanie, emocje i funkcje kognitywne.

Prawda czy fałsz: Synapsy są tylko elektryczne.

Fałsz, ponieważ synapsy mogą być chemiczne lub elektryczne.

Uzupełnij zdanie: Neurotransmitery mogą być...

... hamujące lub pobudzające w zależności od ich efektu na błonę postsynaptyczną.

Różnica między synapsą chemiczną a elektryczną

Chemiczne wykorzystują neurotransmitery, a elektryczne przepływ prądu między neuronami.

Co to jest błona postsynaptyczna?

Błona neuronu, która odbiera sygnały z neurotransmiterów.

Rodzaje neurotransmiterów

- Acetylocholina - Dopamina - Serotonina - GABA

Jak działa acetylocholina?

Jest neurotransmiterem, który pobudza mięśnie i układ nerwowy.

Prawda czy fałsz: Neurotransmitery są zawsze pobudzające.

Fałsz, niektóre są hamujące, takie jak GABA.

Pojedynczy impuls nerwowy

Może wywołać uwolnienie neurotransmiterów w synapsie.

Czynniki wpływające na transmisję synaptyczną

- Stężenie neurotransmiterów - Receptory na błonie postsynaptycznej - Enzymy rozkładające neurotransmitery

Uzupełnij zdanie: W synapsach chemicznych, impuls nerwowy...

... prowadzi do uwolnienia neurotransmiterów z pęcherzyków synaptycznych.

Funkcja receptora

Odbiera neurotransmitery na błonie postsynaptycznej, inicjując odpowiedź komórkową.

Jakie są potencjały postsynaptyczne?

Mogą być EPSP (pobudzające) lub IPSP (hamujące).

Co to jest reuptake?

Proces, w którym neurotransmitery są ponownie wchłaniane przez neuron presynaptyczny.

Czym jest potencjał czynnościowy?

Szybka zmiana potencjału elektrycznego błony komórkowej neuronu.

Co powoduje depolaryzacja błony neuronu?

Zwiększenie stężenia Na⁺ w komórce, prowadzące do wyzwolenia potencjału czynnościowego.

Prawda czy fałsz: Depolaryzacja jest procesem aktywnym.

Prawda, ponieważ wymaga energii do pompowania jonów.

Uzupełnij zdanie: Po depolaryzacji następuje...

... repolaryzacja, czyli powrót do potencjału spoczynkowego.

Rola jonów wapnia Ca²+ w synapsie

Umożliwiają uwolnienie neurotransmiterów z pęcherzyków synaptycznych.

Jak działa inhibitor enzymatyczny?

Hamuje rozkład neurotransmiterów, co wydłuża ich działanie w synapsie.

Co to jest synapsa inhibitorowa?

Typ synapsy, która zmniejsza prawdopodobieństwo wywołania potencjału czynnościowego.

Zjawisko desensytyzacji

Spadek reakcji komórki na dany neurotransmiter po dłuższym działaniu.

Jakie są efekty długotrwałego pobudzenia?

Mogą prowadzić do zmniejszenia wrażliwości receptorów i adaptacji synaptycznej.

Funkcja białek G w synapsie

Modulują aktywność receptorów i szlaków sygnałowych w neuronie.

Co to jest neuroplastyczność?

Zdolność układu nerwowego do adaptacji i reorganizacji po doświadczeniach.

Jakie są skutki uszkodzenia synaps?

Mogą prowadzić do zaburzeń neurologicznych i problemów z komunikacją neuronów.

Prawda czy fałsz: Synapsy mogą się regenerować.

Prawda, jednak regeneracja jest ograniczona i zależy od warunków.

Rola neurotropowych czynników

Wspierają wzrost i różnicowanie neuronów, wpływając na ich przeżywalność.

Uzupełnij zdanie: Neurotransmitery wpływają na...

... homeostazę organizmu oraz zachowanie i emocje.

Czynniki środowiskowe a synapsy

Mogą wpływać na rozwój i funkcjonowanie synaps, na przykład stres, dieta.