Eindexamen: Eindexamen rechtsstaat

Wat is een rechtsstaat?

Een rechtsstaat is een staat waarin de macht van de overheid is beperkt door de wet.

Noem een kenmerk van een rechtsstaat.

Er zijn grondrechten die de vrijheid van burgers beschermen tegen de overheid.

Wat betekent 'scheiding der machten'?

De verdeling van de overheid in drie afzonderlijke machten: de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht.

Wat is de rol van de rechterlijke macht?

De rechterlijke macht interpreteert en past de wetten toe. Ze zijn onafhankelijk.

Wat zijn grondrechten?

Fundamentele rechten die elke burger toekomen, zoals het recht op leven, vrijheid en privacy.

Vul de lege plek in: De _______ is verantwoordelijk voor het maken van wetten.

wetgevende macht

Noem een voorbeeld van een grondrecht.

Het recht op vrije meningsuiting is een voorbeeld van een grondrecht.

Wat betekent 'legaliteitsbeginsel'?

Een principe dat stelt dat iemand pas bestraft kan worden als er een wet is die het verbiedt.

Wat is het verschil tussen een democratie en een dictatuur?

In een democratie hebben burgers invloed op het bestuur, terwijl in een dictatuur de macht in handen is van één persoon of groep.

Wat doet de Ombudsman?

De Ombudsman onderzoekt klachten van burgers over de overheid en houdt toezicht op de rechtmatigheid.

Wat is een staatsrecht?

Staatsrecht regelt de organisatie van de staat en de verhouding tussen de overheid en burgers.

Wat zijn mensenrechten?

Basisrechten die elke mens toekomen, ongeacht nationaliteit, zoals het recht op leven.

Wat is de functie van de grondwet?

De grondwet legt de basisprincipes van de rechtsstaat vast en beschermt de grondrechten.

Wat doet de Raad van State?

Adviseert de regering en het parlement over wetgeving en is ook de hoogste bestuursrechter.

Wat is democratisch toezicht?

Het toezicht vanuit de bevolking op de overheid en haar beleidsvoering, vaak via verkiezingen.

Waarvoor staat de term 'trias politica'?

Deze term verwijst naar de scheiding van de drie machten: wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht.